Transformator elektrik enerjisini bir və ya bir neçə sarğı arasında ötürən elektrik qurğusudur. Onun işləmə prinsipi elektromaqnit induksiyaya əsaslanır. Elektromaqnit induksiya isə yalnız dəyişən maqnit sahəsi olduqda baş verir.
Transformatorun ilkin sarğısına dəyişən cərəyan (AC) verildikdə, sarğıdan keçən cərəyanın istiqaməti və qiyməti daim dəyişir. Bu proses nəticəsində dəmir nüvədə daim dəyişən maqnit sahəsi yaranır. Nüvədəki dəyişən maqnit axını isə ikinci sarğıdan keçir və nəticədə həmin sarğıda da gərginlik və cərəyan induksiya olunur. Beləliklə, elektrik enerjisi bir sarğıdan digərinə ötürülmüş olur.
Əgər transformatorun sarğısına sabit cərəyan (DC) verilərsə, vəziyyət tamamilə fərqli olar. Sabit cərəyan yalnız bir istiqamətdə axdığı üçün maqnit sahəsi də dəyişməz qalır. Dəyişən maqnit sahəsi olmadığından, ikinci sarğıda cərəyan induksiyalanmır və transformator elektrik enerjisini ötürə bilmir. Bundan əlavə, sabit cərəyan transformatorun nüvəsində həddindən artıq maqnitlənmə və isinmə yarada bilər ki, bu da qurğunu sıradan çıxara bilər.
Bu səbəbdən transformatorlar yalnız dəyişən cərəyanla işləməyə uyğundur. Sabit cərəyan mənbələrindən istifadə etmək lazım olduqda isə əvvəlcə xüsusi çevricilər vasitəsilə DC–AC çevrilməsi aparılır.
Məhz bu prinsipə görə elektrik enerjisi sistemlərində uzun məsafələrə ötürmə AC ilə həyata keçirilir. Çünki dəyişən cərəyanın gərginliyi transformatorlar vasitəsilə asanlıqla artırıla və ya azaldıla bilər. Bu isə ötürmə xətlərində enerji itkisini minimuma endirməyə imkan verir və elektrik enerjisinin səmərəli paylanmasını təmin edir.








